Strøtankar: Tarjei Vågstøl

No har eg flytt alle dei gamle artiklane frå Strøtankar-bloggen hit. Då måtte eg samstundes oppgradera til nyaste utgåva av WordPress (2.1.0), men det kan ikkje vera så gale.

Eg er lei for at kommentarane ikkje vart med over; dei var i mine augo minst like interessante som det eg hadde skrive, og det var mange som la ganske mykje arbeid ned i dei. Difor slettar eg heller ikkje «Strøtankar», men let bloggen liggja brakk slik at kommentarane er tilgjengelege.

Takk for at de vart med over hit!

Då eg kom attende frå permisjon i starten av januar, var eit av nyhenda venta meg at Apple hadde lansert iPhone – eller i det minste vist fram ein prototyp. Telefonen er ikkje venta i Europa før slutten av 2007, så kanskje det er eit år til han er lett tilgjengeleg for norske forbrukarar. Det fyrste eg tenkte då eg såg presentasjonen, var «wow, ein slik må eg ha».

iPhone er altså ein kombinert iPod og GSM-mobiltelefon frå Apple som tilbyr eit fantastisk nytt brukargrensesnitt oppå ganske vanlege tekniske spesifikasjonar. Noko meir gidd eg ikkje skriva om sjølve telefonen – til og med VG har jo skrive om han. Det fyrste eg tenkte var at her har Apple greidd å blanda det beste frå «businesstelefonar» og «fritidstelefonar», pakka inn i pen design frå Apple.

Eg er ikkje så sikker lenger, etter å ha lese meg litt opp på stoda i mobilmarknaden generelt. Det er ikkje mangelen på 3G som uroar meg. Det er meir to punkt:

1. Er iPhone stor nok til å fungera som ein PDA? I mange tilfelle er det veldig overkill å dra med seg ei bærbar datamaskin – kan ein iPhone romma alt det eg treng å ta med meg?

2. Apple er flinke, men eg er litt usikker på kor godt fyrstegenerasjons-iPhone står seg mot modellar frå Nokia og Sony Ericsson som har mange år på baken. Det tek veldig mykje tid å finpussa eit brukargrensesnitt slik at det er behageleg – og av mobilleverandørar, er det stort sett berre Nokia der eg er veldig nøgd med OSet/grensesnittet. Eit så komplekst system som iPhone er vel vesentleg vanskelegare å gjera feilfritt? Dessutan: iPod-ar er greie fordi dei har så enkelt grensesnitt og få funksjonar. iPhone er snarare eit steg i motsett retning.

Jokke prøver seg med nye skrivereglar.

Det må han vel gjera. Som Brage kommenterer, det er på linje med røvarspråk og ikkje noko som er verd å tenkja så mykje på. Av liknande «hacks» er eg meir fascinert av cockney rhyming slang, som vitnar om meir genuint ønskje om å leika med språket.

Viktigare: Eg hugsa brått at det som jamleg irriterer meg med både nynorsk og bokmål er at me har eit idiotisk system for å skilja mellom lange og korte vokalar. Om me for ein augneblink legg bort den delen av problemstellinga som handlar skiljet mellom sommar/sumar og hammar/hamar, vert lengda på ein vokal styrt av konsonantane som kjem etter i ordet.
I mange år har eg lurt på kvifor me ikkje kunne brukt dobbeltvokal for å markera lange vokalar, og enkeltvokal for å markera korte (med opning for at nokre korte kan uttalast som lange i visse målføre) — eller brukt eit teikn, td. overstrek, på dei lange vokalane.

Kan svaret vera at skiljet mellom korte og lange vokalar er svært uklårt på norsk?

Då eg flytta til Oslo i 1999 for å sitja i sentralstyret i Norsk Målungdom, fekk eg eit råd eg alltid har hugsa på seinare. Eg visste det kom til å verta nokre travle år, men fekk litt mot då ein gamal sentralist viste fram Filofaxen sin og sa at «de får tid til fritid og hobbyar, berre de planlegg litt».

Eg er sikker på at han hadde rett. Dersom ein hugsar på kva som må gjerast og når, er det lettare å få tid til meir, og akslene vert lettare fordi ein ikkje tenkjer på kva ein ikkje har gjort heile tida. Eg skal vedgå at eg har vore slapp med å strukturera livet mitt dei siste åra: eg har gløymt møter og tidsfrister, og lagt langsiktige oppgåver nedover samtidig som eg har kasta meg over «lette» oppgåver. No har eg tenkt at eg må meg meir orden. For å forsvara meg litt, det er ikkje eit nyårsløfte. Det er meir ei «dille» eg nett har fått.
Førebels har eg lese meg litt opp på nettet om konseptet «Getting Things Done«. Det høyrest ut som eit ekko frå jappetida på 1980-talet, men ho har allereie inspirert eit par gode idéar:

1. Ein kalender er eit godt hjelpemiddel, men berre til å skriva opp det eg absolutt må gjera (td. møte eg er nøydd til å vera på). Oppgåver som skal gjerast må eg styra på ein annan måte.

2. Det er lurt å ha ein «innboks» for å skriva ned alt eg hugsar på at må gjerast, utan å prioritera det eller analysera oppgåva der og då. Berre skriva det ned, slik at eg veit eg har det ute av hovudet mitt.

For å hjelpa meg, har eg to små Moleskine-bøker: Ei for kalenderen, ei for gjeremålslister. Dersom eg får nokre store innsikter, skal eg koma tilbake med meir.

Det har vore veldig stille her heilt frå starten. Eg har ikkje ein gong gjort nokon særleg innsats for å flytta rasket mitt med meg frå Strøtankar, men eg skal få orden på det ein gong i vinter.

Den viktigaste grunnen til at det har vore so stille er at dattera mi, Dagny, vart fødd i romjola, og eg har vore travelt oppteken med bading, bleieskift og byssing heilt sidan dess. Det er som å brått ha fått ein heilt ny hobby (heldigvis skal eg få driva med han på heiltid i haust): All tida går med, det er einaste interessa og det einaste ein har tid til utanom er å kvila hjarnen framføre fjernsynet. Til all lukke er den nye serien på NRK, Kodenavn Hunter, overraskande bra. Det kjem (litt) meir om Dagny på Pratmakeriet snart.

Apropos hobbyar; Erik Haugan har ein fin blogg om alle dei innfalla han får som vert til store prosjekt. I fjor haust var det berrefotgang, no er det matte- og fysikk. Eg skil meg nok frå Erik på mange måtar, men eg kjenner meg att i måten å orientera seg i mengda av interessante ting å vera oppteken av, nemleg å gjennom «diller» som tek fullstendig over merksemda i nokre månader.

Når eg er i dillemodus, er det utruleg kor mykje kunnskap og trivia eg fer over på kort tid. I fjor sumar vart eg til dømes veldig oppteken av krigsstrategispel, og på nokre veker hadde eg lese meg opp på historia til hobbyen, skaffa meg kjennskap til det viktigaste teoretiske fundamentet for slike spel (boka The Complete Wargames Handbook var veldig nyttig). Eg fekk spelt litt òg, både åleine og i lag med andre eg pressa til å stilla opp i Memoir ’44. Sidan oktober har det vore litt stille frå den fronten (derimot har eg brukt god tid på Europa Universalis II, eit dataspel som er nesten like fascinerande).

Det er ikkje rett å kalla desse «dillene» for hobbyar, eigentleg. Mange av dei er ikkje det, men berre tankeklyngar som opptek meg for kortare eller lengre tid: Til dømes tastaturutlegg, typografi, Lisp og evolusjonsbiologi.

Av og til er det naturleg at interessa forsvinn. Kor mykje kan ein eigentleg interessera seg for dato- og tidsnotasjon før det vert keisamt? Nokre diller, derimot, vert mogne og ein naturleg del av livet mitt.