Tarjei Vågstøl

Ola spurde kvifor eg vart imponert over Ubuntu 8.04.

Skilnaden frå tidlegare utgåver er eigentleg ikkje så stor. Det er nye utgåver av nesten alt, sjølvsagt, for slik er jo Ubuntu, men grensesnittet og programutvalet er ganske likt (det er lova store endringar i neste utgåva, kva no «store» tyder). Når eg er imponert, er det fyrst og fremst frå ein brukarsynsstad. Eg veit rett og slett ikkje nok om korleis korkje Linux eller moderne PC-arkitektur er lenger til å kunne fiksa ting. For ti år trudde eg at eg visste korleis ting verka — den gongen eg las The Design and Implementation of the 4.4 BSD Operating System på senga og sikla over instruksjonssettet til PowerPC-prosessoren. Ja, forresten, eg såg føre meg at eg skulle verta informatikar, òg.

Når eg er imponert over Ubuntu i dag, er det meir prosaiske ting eg vert imponert over. (more…)

Det er ikkje så ofte eg skriv om programvare lenger. Denne gongen er likevel to saker eg gjerne vil trekkja fram:

Ubuntu 8.04
Den siste veka har eg køyrt Ubuntu 8.04 betapå den berbare maskina mi. Det er vanskeleg å fordela æra mellom Ubuntu, Linux, Gnome og alle dei hundrevis av småprogramma som er med i operativsystemet, men dette er fyrste gong eg verkeleg har vorte imponert av Linux på denne maskina.

Zotero
Alle som skriv akademiske tekstar innanfor humaniora treng eit godt referanseverktøy. Av ulike grunnar er kombinasjonen LaTeX, Emacs og biblatex utenkeleg for humanistar (det burde ikkje vera slik, men er det likevel).

Dei aller fleste bruker Word og Endnote, trur eg, om dei ikkje skriv referansane for hand. Problemet er at det er kronisk vanskeleg å få det til å verka (stol på eg, eg har drive nok support til å seia det). Endnote er stort og tungt (og dyrt, men UiO-studentar får det gratis), Word-tillegget er krøkke og rett som det er funkar det ikkje. Vil du fiksa på stilane, er ikkje det heller heilt intuitivt og masse manuell jobb.

No har det dukka opp eit open-source referansesystem, nemleg Zotero. Det er eit istikk til Firefox (og verkeleg små og snertne istikk til OpenOffice og Word), og let deg leggja bøker rett inn i referansedatabasen din etter at du har leita dei opp i td. BIBSYS. Einaste haka
er at det ikkje verkar i Firefox 3.0-beta’en enno, men det er på planen til sumaren. Eg kunne òg likt det dersom Zotero kunne vore eit saumlaust grensesnitt til ei BibTeX-fil (og ekstatisk om det støtta dei nye felta i biblatex).

Eg har ikkje testa ut Zotero på viktige ting enno. Dersom eg vert skikkeleg skuffa kjem eg nok til å seia det.

Standard Norge har tydelegvis, på ein tvilsam måte, røysta for godkjenna det nye dokumentformatet frå Microsoft, OOXML, som ein ISO-standard. 150 aktivistar hadde ein motdemonstrasjon onsdag 2008-04-09.

Etter det eg kan skjøna, har demonstrantane sakleg sett heilt rett. Ut frå propaganda eg har lese, er det ingenting som tyder på at OOXML er ein standard laga med ærlege føremål, altså, for at det skal vera mogleg å for andre å implementera han. Altså, Microsoft ønskjer at OOXML skal verta ein standard fordi dei ikkje vil at nokon (les: store kundar) skal bruka mot dei at det ikkje er det.

Likevel er eg litt nummen. Så lenge «Word-dokument»-modellen dominerer, er det god grunn til å tru at Word òg kjem til å gjera det, same om det er standard eller ikkje. Microsoft er ikkje interessert i å ha ein standard for tekstdokument, slik at dei må tevla på like vilkår om verktøyet.

Det er to ting som kan bryta «monopolet» Microsoft har:

• at heilt andre paradigme for tekstproduksjon tvingar seg fram og gjer «tekstbehandlingsprogram» som Microsoft Word og OpenOffice.org Writer gamaldagse. Dette er i ferd med å skje, skjønt ikkje heilt slik mange hadde vona.
• at IT-avdelingar i store institusjonar innser at det er svært dyrt og lite fleksibelt å vera avhenigige av Microsoft. Dette er ògi ferd med å skje i store byar og statlege departement rundt om i verda.

NUUG si side om OOXML ser ut til å vera ein fin stad å lesa meir.