Strøtankar: Tarjei Vågstøl

Då eg gjekk på gymnaset og skulle læra «studieteknikk» (det var berre eit pedagogisk omgrep eg hata meir, og det var «gruppearbeid»), var tankekart det heilt store. Eg trur aldri at eg laga eit einaste eitt.

Fyrst og fremst kom det seg av at eg ikkje skjøna poenget. Eg skjøna aldri om (i) meininga var at resultatet, altså det ferdige tankekartet, skulle presentera pensum i fortetta form, eller (ii) om det var prosessen med å laga tankekartet som skulle vera lærerikt. For meg trur eg rett og slett at tankekartet trefte feil nivå: Eg liker godt både «argumentasjonsrekkjer», tidsliner og andre, meir avgrensa visualiseringar av informasjon.

Eg trur at tankekart har mykje sams med PowerPoint, munnleg framføring, gruppearbeid, gateteater, ClassFronter og strategidokument. Det er mogleg å føra «heimeside» (i åra 1996–2003) og «blog» (frå 2002–) på lista.

No har eg flytt alle dei gamle artiklane frå Strøtankar-bloggen hit. Då måtte eg samstundes oppgradera til nyaste utgåva av WordPress (2.1.0), men det kan ikkje vera så gale.

Eg er lei for at kommentarane ikkje vart med over; dei var i mine augo minst like interessante som det eg hadde skrive, og det var mange som la ganske mykje arbeid ned i dei. Difor slettar eg heller ikkje «Strøtankar», men let bloggen liggja brakk slik at kommentarane er tilgjengelege.

Takk for at de vart med over hit!

Jokke prøver seg med nye skrivereglar.

Det må han vel gjera. Som Brage kommenterer, det er på linje med røvarspråk og ikkje noko som er verd å tenkja så mykje på. Av liknande «hacks» er eg meir fascinert av cockney rhyming slang, som vitnar om meir genuint ønskje om å leika med språket.

Viktigare: Eg hugsa brått at det som jamleg irriterer meg med både nynorsk og bokmål er at me har eit idiotisk system for å skilja mellom lange og korte vokalar. Om me for ein augneblink legg bort den delen av problemstellinga som handlar skiljet mellom sommar/sumar og hammar/hamar, vert lengda på ein vokal styrt av konsonantane som kjem etter i ordet.
I mange år har eg lurt på kvifor me ikkje kunne brukt dobbeltvokal for å markera lange vokalar, og enkeltvokal for å markera korte (med opning for at nokre korte kan uttalast som lange i visse målføre) — eller brukt eit teikn, td. overstrek, på dei lange vokalane.

Kan svaret vera at skiljet mellom korte og lange vokalar er svært uklårt på norsk?

Då eg flytta til Oslo i 1999 for å sitja i sentralstyret i Norsk Målungdom, fekk eg eit råd eg alltid har hugsa på seinare. Eg visste det kom til å verta nokre travle år, men fekk litt mot då ein gamal sentralist viste fram Filofaxen sin og sa at «de får tid til fritid og hobbyar, berre de planlegg litt».

Eg er sikker på at han hadde rett. Dersom ein hugsar på kva som må gjerast og når, er det lettare å få tid til meir, og akslene vert lettare fordi ein ikkje tenkjer på kva ein ikkje har gjort heile tida. Eg skal vedgå at eg har vore slapp med å strukturera livet mitt dei siste åra: eg har gløymt møter og tidsfrister, og lagt langsiktige oppgåver nedover samtidig som eg har kasta meg over «lette» oppgåver. No har eg tenkt at eg må meg meir orden. For å forsvara meg litt, det er ikkje eit nyårsløfte. Det er meir ei «dille» eg nett har fått.
Førebels har eg lese meg litt opp på nettet om konseptet «Getting Things Done«. Det høyrest ut som eit ekko frå jappetida på 1980-talet, men ho har allereie inspirert eit par gode idéar:

1. Ein kalender er eit godt hjelpemiddel, men berre til å skriva opp det eg absolutt må gjera (td. møte eg er nøydd til å vera på). Oppgåver som skal gjerast må eg styra på ein annan måte.

2. Det er lurt å ha ein «innboks» for å skriva ned alt eg hugsar på at må gjerast, utan å prioritera det eller analysera oppgåva der og då. Berre skriva det ned, slik at eg veit eg har det ute av hovudet mitt.

For å hjelpa meg, har eg to små Moleskine-bøker: Ei for kalenderen, ei for gjeremålslister. Dersom eg får nokre store innsikter, skal eg koma tilbake med meir.

Det har vore veldig stille her heilt frå starten. Eg har ikkje ein gong gjort nokon særleg innsats for å flytta rasket mitt med meg frå Strøtankar, men eg skal få orden på det ein gong i vinter.

Den viktigaste grunnen til at det har vore so stille er at dattera mi, Dagny, vart fødd i romjola, og eg har vore travelt oppteken med bading, bleieskift og byssing heilt sidan dess. Det er som å brått ha fått ein heilt ny hobby (heldigvis skal eg få driva med han på heiltid i haust): All tida går med, det er einaste interessa og det einaste ein har tid til utanom er å kvila hjarnen framføre fjernsynet. Til all lukke er den nye serien på NRK, Kodenavn Hunter, overraskande bra. Det kjem (litt) meir om Dagny på Pratmakeriet snart.

Apropos hobbyar; Erik Haugan har ein fin blogg om alle dei innfalla han får som vert til store prosjekt. I fjor haust var det berrefotgang, no er det matte- og fysikk. Eg skil meg nok frå Erik på mange måtar, men eg kjenner meg att i måten å orientera seg i mengda av interessante ting å vera oppteken av, nemleg å gjennom «diller» som tek fullstendig over merksemda i nokre månader.

Når eg er i dillemodus, er det utruleg kor mykje kunnskap og trivia eg fer over på kort tid. I fjor sumar vart eg til dømes veldig oppteken av krigsstrategispel, og på nokre veker hadde eg lese meg opp på historia til hobbyen, skaffa meg kjennskap til det viktigaste teoretiske fundamentet for slike spel (boka The Complete Wargames Handbook var veldig nyttig). Eg fekk spelt litt òg, både åleine og i lag med andre eg pressa til å stilla opp i Memoir ’44. Sidan oktober har det vore litt stille frå den fronten (derimot har eg brukt god tid på Europa Universalis II, eit dataspel som er nesten like fascinerande).

Det er ikkje rett å kalla desse «dillene» for hobbyar, eigentleg. Mange av dei er ikkje det, men berre tankeklyngar som opptek meg for kortare eller lengre tid: Til dømes tastaturutlegg, typografi, Lisp og evolusjonsbiologi.

Av og til er det naturleg at interessa forsvinn. Kor mykje kan ein eigentleg interessera seg for dato- og tidsnotasjon før det vert keisamt? Nokre diller, derimot, vert mogne og ein naturleg del av livet mitt.

Velkomne til vagstol.net; eit domene eg har skaffa meg for å samla det eg har liggjande på ei rad sider rundt om kring på nettet.

Dei som ikkje les denne bloggen gjennom ein RSS-lesar legg sikkert merke til to nye boksar i venstremargen: «Hitlista førre veka» og «På andre sider». Hitlista vert automatisk generert frå last.fm-profilen min (meir reklame og informasjon i neste Teknisk revy), og «På andre sider» er innlegg frå andre bloggar eg les.

Hei. Eg fann ut at eg hadde bruk for ein blogg, trass alt. Eg skal prøva å vera meir strukturert denne gongen enn førre gong. Du er hjarteleg velkomen til å følgja med her, jamvel om eg ikkje annonserer denne bloggen like heftig som eg gjorde med fadesen «Kva tenkjer Tarjei». Gje meg gjerne ein kommentar dersom du tittar innom her ein gong i blant; det er kjekt å vita om eg skriv for kråkene eller ikkje.

Denne gongen skal eg prøva å vera litt meir fokusert. Eg skal skriva om faget mitt, historie, om krigsspel (eller «konfliktsimulering», som ein kan kalla det) og om politikk. Personlege historier og nytt frå Skrivarloftet finn dei som er interesserte på Pratmakeriet. Denne gongen skal eg òg halda meg for god til å skriva om kul teknologi eg finn – anten er ikkje folk interesserte, elles registerer dei berre at eg er fleire månader bak «bleeding edge».

Det var nok leiarteig for denne gongen, til arbeidet.